Μην τη σκοτώσετε αμέσως: Τι σημαίνει όταν εμφανίζεται σαρανταποδαρούσα μέσα στο σπίτι

Εμφανίζεται ξαφνικά στον τοίχο του μπάνιου, περνά με μεγάλη ταχύτητα κάτω από ένα έπιπλο και εξαφανίζεται μέσα σε κάποια χαραμάδα πριν προλάβουμε να καταλάβουμε τι ακριβώς είδαμε.

Με το μακρόστενο σώμα, τις μεγάλες κεραίες και τα δεκάδες λεπτά πόδια της, η σαρανταποδαρούσα είναι ένα από τα πλάσματα που προκαλούν αμέσως φόβο και αναστάτωση μέσα στο σπίτι.

Οι περισσότεροι άνθρωποι, μόλις τη δουν, ψάχνουν παντόφλα, σκούπα ή εντομοκτόνο. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι αρκετά διαφορετική από αυτό που υποδηλώνει η τρομακτική εμφάνισή της.

Η σαρανταποδαρούσα που εμφανίζεται συχνά μέσα στις κατοικίες είναι γνωστή ως οικιακή σαρανταποδαρούσα και η επιστημονική της ονομασία είναι Scutigera coleoptrata.

Παρά την εμφάνισή της, δεν επιδιώκει να επιτεθεί στον άνθρωπο. Αντίθετα, περνά μεγάλο μέρος της νύχτας κυνηγώντας έντομα, αράχνες και άλλα μικρά ανεπιθύμητα ζωύφια που βρίσκονται μέσα στο σπίτι.

Τι είναι η οικιακή σαρανταποδαρούσα

Η σαρανταποδαρούσα δεν είναι έντομο, παρόλο που συχνά την αποκαλούμε έτσι. Ανήκει στα αρθρόποδα και ειδικότερα στα χειλόποδα.

Τα έντομα διαθέτουν έξι πόδια, ενώ η σαρανταποδαρούσα έχει μακρόστενο σώμα χωρισμένο σε τμήματα, με ένα ζευγάρι πόδια σε κάθε τμήμα.

Παρά το όνομά της, δεν έχει απαραίτητα σαράντα πόδια. Η ενήλικη οικιακή σαρανταποδαρούσα διαθέτει συνήθως 15 ζευγάρια ποδιών, δηλαδή συνολικά 30 πόδια.

Το σώμα της μπορεί να φτάσει περίπου τα 2,5 έως 4 εκατοστά, χωρίς να υπολογίζονται οι μεγάλες κεραίες και τα μακριά πόδια της.

Το χρώμα της είναι συνήθως κιτρινωπό, γκρι ή ανοιχτό καφέ, ενώ στη ράχη της μπορεί να διακρίνονται πιο σκούρες γραμμές. Τα πόδια της έχουν επίσης σκουρόχρωμες ζώνες.

Το τελευταίο ζευγάρι ποδιών είναι ιδιαίτερα μακρύ και πολλές φορές μοιάζει με δεύτερο ζευγάρι κεραιών.

Γιατί κινείται τόσο γρήγορα

Η οικιακή σαρανταποδαρούσα είναι εξαιρετικά γρήγορη. Τα μακριά πόδια της τη βοηθούν να κινείται με μεγάλη ταχύτητα στο πάτωμα, αλλά και να σκαρφαλώνει σε τοίχους και άλλες επιφάνειες.

Η ταχύτητά της είναι απαραίτητη για το κυνήγι. Η σαρανταποδαρούσα δεν περιμένει παθητικά τη λεία της, αλλά την εντοπίζει και την καταδιώκει.

Δραστηριοποιείται κυρίως τις νυχτερινές ώρες. Κατά τη διάρκεια της ημέρας παραμένει κρυμμένη σε σκοτεινά σημεία, κάτω από έπιπλα, πίσω από αντικείμενα ή μέσα σε ρωγμές.

Όταν ανάψουμε ξαφνικά το φως και τη δούμε να τρέχει, δεν κατευθύνεται προς εμάς. Προσπαθεί απλώς να βρει όσο πιο γρήγορα γίνεται μια ασφαλή κρυψώνα.

Γιατί μπαίνει μέσα στο σπίτι

Η σαρανταποδαρούσα αναζητά κυρίως τρία πράγματα:

Υγρασία, καταφύγιο και τροφή.

Στο φυσικό περιβάλλον ζει κάτω από πέτρες, ξύλα, πεσμένα φύλλα και άλλα σημεία που παραμένουν δροσερά και υγρά.

Μέσα στο σπίτι προτιμά χώρους όπως:

• μπάνια και τουαλέτες,
• υπόγεια,
• αποθήκες,
• πλυσταριά,
• σκοτεινές ντουλάπες,
• σημεία κοντά σε σωληνώσεις,
• περιοχές με διαρροές ή αυξημένη υγρασία.

Μια μεμονωμένη σαρανταποδαρούσα μπορεί να έχει μπει τυχαία από κάποια ανοιχτή πόρτα, από παράθυρο ή μέσα από μια μικρή χαραμάδα.

Αν όμως εμφανίζονται συχνά πολλές σαρανταποδαρούσες, τότε είναι πιθανό το σπίτι να τους προσφέρει κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης.

Τι τρώει μέσα στο σπίτι

Η οικιακή σαρανταποδαρούσα είναι κυνηγός άλλων μικρών αρθρόποδων.

Μπορεί να τραφεί με:

• μικρές κατσαρίδες,
• μύγες και μυγάκια,
• ψαράκια της υγρασίας,
• σκώρους,
• μικρές αράχνες,
• γρύλους,
• ψαλίδες,
• προνύμφες εντόμων,
• κοριούς και άλλα μικρά ζωύφια.

Δεν τρώει ξύλα, έπιπλα, ρούχα ή αποθηκευμένα τρόφιμα. Δεν καταστρέφει τους τοίχους και δεν προκαλεί ζημιές στο σπίτι.

Για αυτόν τον λόγο θεωρείται από πολλούς ένα ωφέλιμο πλάσμα, καθώς μειώνει τον πληθυσμό άλλων εντόμων που μπορεί να είναι περισσότερο ενοχλητικά ή βλαβερά.

Με απλά λόγια, η σαρανταποδαρούσα δεν μπαίνει στο σπίτι επειδή θέλει να ζήσει δίπλα μας. Μπαίνει επειδή πιθανότατα βρίσκει τροφή.

Είναι επικίνδυνη για τον άνθρωπο;

Η οικιακή σαρανταποδαρούσα διαθέτει δηλητήριο, το οποίο χρησιμοποιεί για να ακινητοποιεί τα μικρά έντομα που κυνηγά.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τον άνθρωπο.

Συνήθως αποφεύγει την επαφή και προτιμά να διαφύγει παρά να επιτεθεί. Ένα δάγκωμα μπορεί να συμβεί κυρίως αν κάποιος την πιάσει με γυμνά χέρια, την πιέσει ή την εγκλωβίσει πάνω στο δέρμα.

Σε περίπτωση δαγκώματος μπορεί να εμφανιστεί τοπικός πόνος, κοκκινίλα ή ελαφρύ πρήξιμο. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι ήπια.

Άτομα με ιστορικό σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων πρέπει να είναι περισσότερο προσεκτικά και να ζητούν ιατρική συμβουλή σε περίπτωση έντονης αντίδρασης.

Γενικά, πάντως, ο φόβος που προκαλεί η εμφάνισή της είναι πολύ μεγαλύτερος από τον πραγματικό κίνδυνο.

Είναι επικίνδυνη για παιδιά και κατοικίδια;

Η σαρανταποδαρούσα προσπαθεί να αποφύγει τόσο τους ανθρώπους όσο και τα κατοικίδια ζώα.

Ο κίνδυνος αυξάνεται μόνο αν ένα παιδί προσπαθήσει να την πιάσει ή αν ένας σκύλος ή μια γάτα αρχίσει να παίζει μαζί της.

Για αυτόν τον λόγο είναι καλύτερο να απομακρύνεται χωρίς άμεση επαφή και να μην αφήνουμε παιδιά ή κατοικίδια να την κυνηγούν.

Τι σημαίνει όταν βλέπουμε πολλές σαρανταποδαρούσες

Η εμφάνιση μίας σαρανταποδαρούσας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το σπίτι είναι βρόμικο ή ότι υπάρχει κάποια μεγάλη εισβολή.

Όταν όμως οι εμφανίσεις είναι συχνές, μπορεί να δείχνουν ότι στο σπίτι υπάρχουν κατάλληλες συνθήκες για να επιβιώσει.

Αυξημένη υγρασία

Μια διαρροή, η ανεπαρκής εξαερισμός, η συμπύκνωση υδρατμών ή ένα μόνιμα υγρό σημείο δημιουργούν ιδανικό περιβάλλον.

Παρουσία άλλων εντόμων

Επειδή η σαρανταποδαρούσα είναι κυνηγός, η παρουσία της μπορεί να σημαίνει ότι μέσα στο σπίτι υπάρχουν κατσαρίδες, ψαράκια, μύγες, αράχνες ή άλλα μικρά έντομα.

Πολλές κρυψώνες

Κούτες, αντικείμενα αποθηκευμένα στο πάτωμα, ανοιχτά σοβατεπί και ρωγμές στους τοίχους δημιουργούν ασφαλή σημεία για να κρύβεται.

Επομένως, όταν βλέπουμε πολλές σαρανταποδαρούσες, καλό είναι να ψάξουμε την πραγματική αιτία και όχι απλώς να σκοτώνουμε όποια εμφανίζεται μπροστά μας.

Τι να κάνετε όταν τη δείτε

Όποιος δεν θέλει να αφήσει τη σαρανταποδαρούσα μέσα στο σπίτι μπορεί να την απομακρύνει χωρίς να τη σκοτώσει.

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα μεγάλο ποτήρι ή πλαστικό δοχείο και ένα κομμάτι χαρτόνι. Τοποθετήστε το δοχείο πάνω από τη σαρανταποδαρούσα, περάστε προσεκτικά το χαρτόνι από κάτω και μεταφέρετέ την έξω.

Μην προσπαθήσετε να την πιάσετε με γυμνά χέρια. Αν αισθανθεί παγιδευμένη, μπορεί να αμυνθεί.

Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε ηλεκτρική σκούπα, ειδικά αν βρίσκεται σε σημείο που δεν μπορείτε να την πλησιάσετε εύκολα.

Πώς να μειώσετε τις σαρανταποδαρούσες στο σπίτι

Η καλύτερη αντιμετώπιση δεν είναι τα εντομοκτόνα αλλά η διόρθωση των συνθηκών που τις προσελκύουν.

Μειώστε την υγρασία

Επισκευάστε βρύσες ή σωληνώσεις που στάζουν. Αερίζετε καλά το μπάνιο και τους υπόλοιπους υγρούς χώρους.

Σε περιοχές με έντονη υγρασία μπορεί να βοηθήσει η χρήση αφυγραντήρα.

Κλείστε τις χαραμάδες

Σφραγίστε ρωγμές γύρω από πόρτες, παράθυρα, σωληνώσεις και σοβατεπί.

Τοποθετήστε σίτες στα παράθυρα και βουρτσάκια στο κάτω μέρος των εξωτερικών θυρών.

Περιορίστε τις κρυψώνες

Μην αφήνετε για μεγάλο χρονικό διάστημα κούτες και αντικείμενα στο πάτωμα, ιδιαίτερα σε υπόγεια, αποθήκες ή υγρά δωμάτια.

Εξωτερικά, απομακρύνετε ξύλα, πέτρες και πεσμένα φύλλα από τους τοίχους του σπιτιού.

Αντιμετωπίστε τα υπόλοιπα έντομα

Αν υπάρχουν κατσαρίδες, μυγάκια, ψαράκια της υγρασίας ή άλλα έντομα, πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Χωρίς τροφή και χωρίς αρκετή υγρασία, οι σαρανταποδαρούσες δεν έχουν λόγο να παραμένουν μέσα στο σπίτι.

Πότε χρειάζεται απεντόμωση

Μία περιστασιακή εμφάνιση δεν αποτελεί λόγο πανικού.

Η συμβουλή επαγγελματία μπορεί να χρειαστεί όταν:

• εμφανίζονται πολλές σαρανταποδαρούσες καθημερινά,
• υπάρχουν παράλληλα κατσαρίδες ή άλλα έντομα,
• υπάρχει έντονη υγρασία ή μούχλα,
• οι εμφανίσεις συνεχίζονται παρά τον καθαρισμό,
• δεν μπορείτε να εντοπίσετε το σημείο από το οποίο μπαίνουν.

Η απεντόμωση μπορεί να βοηθήσει, αλλά αν δεν διορθωθεί η υγρασία και δεν περιοριστούν τα υπόλοιπα έντομα, το πρόβλημα ενδέχεται να επανεμφανιστεί.

Τελικά πρέπει να τη σκοτώνουμε;

Η οικιακή σαρανταποδαρούσα δεν είναι ένας καταστροφικός εισβολέας. Είναι ένας νυχτερινός κυνηγός που εμφανίζεται στο σπίτι αναζητώντας υγρασία, κρυψώνες και τροφή.

Η εμφάνισή της είναι αναμφίβολα τρομακτική. Με τόσα πόδια, άλλωστε, δύσκολα θα κερδίσει διαγωνισμό ομορφιάς.

Ωστόσο, είναι πολύ λιγότερο επικίνδυνη και περισσότερο χρήσιμη από όσο πιστεύουν οι περισσότεροι.

Αν τη δείτε, μπορείτε απλώς να τη μεταφέρετε έξω και στη συνέχεια να ελέγξετε την υγρασία, τις χαραμάδες και την πιθανή παρουσία άλλων εντόμων.

Γιατί πολλές φορές η σαρανταποδαρούσα δεν είναι το πραγματικό πρόβλημα. Είναι απλώς ο κυνηγός που μας αποκαλύπτει ότι κάπου κοντά βρίσκεται η λεία του.

Εσείς τι κάνετε όταν τη βλέπετε;

Έχετε συναντήσει ποτέ τέτοια σαρανταποδαρούσα μέσα στο σπίτι;

Την αφήνετε να κυνηγά τα έντομα, τη βγάζετε έξω ή φεύγετε πρώτοι από το δωμάτιο;